«Tam quốc diễn nghĩa» vượt bậc ở 1 chữ "nghĩa": Ba anh em Lưu, Quan, Trương kết nghĩa vườn đào; Quan Công ba lần giữ Thổ Sơn, 1 ngựa vượt năm ải chém sáu tướng; Quan Vân Trường vì nghĩa tha Tào Tháo; Quan Vân Trường vì nghĩa tha Hoàng Hán Thăng; Trương Dực Đức vì nghĩa tha Nghiêm Nhan, v.v. Ngoài vượt bậc một chữ "nghĩa" ra, «Tam quốc diễn nghĩa» cũng bộc lộ thế nào là "trí tuệ". Trong số đông tình tiết đấu trí trong «Tam quốc diễn nghĩa», tuyệt vời nhất là đoạn Tôn-Lưu liên hợp kháng Tào, hỏa thiêu Xích Bích. trong khoảng câu chuyện Tôn-Lưu liên hiệp kháng Tào trong Tam quốc diễn nghĩa, chúng ta với thể thấy nghệ thuật thuyết phục của Gia Cát Lượng.
Tạo hình Gia Cát Lượng trong Tam quốc diễn nghĩa
Tào toá đốt lương tại Ô Sào phá Viên Thiệu, sau lại uy bức Giang Nam, Kinh Châu đã đầu hàng Tào dỡ, bởi vậy kẻ địch ngăn Tào túa bình định Giang Nam chỉ còn sở hữu Lưu Bị và Tôn Quyền. túa bèn phát hịch cho Tôn Quyền ở Đông Ngô: "Ta phụng mệnh vua, đánh kẻ có tội. Cờ trỏ về nam, Lưu Tôn phải bó tay, dân Kinh Tương nghe thấy tin, răm rắp hàng phục. Nay thống lĩnh trăm vạn hùng binh, ngàn viên thượng tướng, muốn cộng mang tướng quân họp săn ở Giang Hạ, để đánh Lưu Bị, cùng chia đất đai, giao hảo có nhau mãi mãi. Xin đừng nghi hoặc, tư vấn ngay cho". Đây chính là kế "mượn con đường diệt Quắc" [1], trước diệt Lưu Bị, sau diệt Đông Ngô.
Trong Tam quốc diễn nghĩa, trước sự truy bức của Tào tháo, Lưu Bị chỉ còn cách liên minh sở hữu Đông Ngô để kháng Tào, hình thành thế chân vạc. ngoài ra khi đó Đông Ngô vẫn đang lần khần là nên đánh hay là hàng. Cũng bởi Tào dỡ một mặt mượn danh thiên tử để hiệu lệnh chư hầu, mặt khác lấy trăm vạn hùng binh thị oai Giang Nam, do vậy nếu như kháng Tào không thành, cơ nghiệp ba đời của Giang Đông sẽ ko cánh mà bay, bởi thế gần như mưu sĩ Đông Ngô đều chủ trương "hàng thì dễ lặng, đánh thì khó thắng". Trước vấn đề kháng Tào, Tôn Quyền vẫn còn do dự: vừa ko muốn chịu áp chế của Tào túa, lại sợ ko đánh nổi quân giặc đông. do đó để hình thành liên minh Tôn-Lưu, điều cốt yếu nhất là phải thuyết phục Tôn Quyền kháng Tào.
Trong Tam quốc diễn nghĩa, thuyết phục Tôn Quyền không hề là dễ, mưu sĩ tâm phúc của Tôn Quyền là Lỗ Túc khuyên Tôn Quyền rằng: "Mọi người, người nào cũng có thể hàng Tào toá được, duy mang tướng quân thì không hàng được. Như Lỗ Túc này mà hàng, thì toá phong cho khiến cho quan, áo gấm về làng, mà cũng chẳng phải mất đất đai gì cả. http://chanhkien.org Tướng quân mà hàng Tào thì về đâu? Chức tước bất quá phong hầu là cùng, xe một cỗ, ngựa một con, đầy tớ vài ba người, muốn ngồi ngoảnh mặt về nam mà xưng cô [2] sở hữu còn được nữa không?" Lời của Lỗ Túc dù rằng đã động đến chỗ tự ái và khiến cho Tôn Quyền rất xúc động, nhưng vẫn chưa đánh tan được sự chần chừ của Tôn Quyền.
lúc Tôn Quyền nghe với Ngọa Lengthy tiên sinh tới Đông Ngô, liền nghĩ ngay tới hỏi kế Gia Cát Lượng. Nhưng trong cuộc hội kiến, Tôn Quyền lại dẫn 1 đám mưu thần Đông Ngô đến, vừa cho Gia Cát Lượng thấy Giang Đông cũng với người tài, lại xem Gia Cát Lượng có thể thuyết phục những người chủ trương đầu hàng hay ko. trong khoảng Đó dẫn đến cuộc khẩu chiến giữa Gia Cát Lượng và đám quần Nho. Trong trận đấu trí này, Gia Cát Lượng mạnh mẽ biện giải lúc bị vặn vẹo, hoặc dẫn ra điển cố, hoặc mượn cổ dụ kim, hoặc lấy ví dụ Lưu Bị thắng Tào tháo dỡ, khiến các người căn vặn hoặc cứng họng, hoặc chỉ biết ngồi im và cảm thấy hổ ngươi.
Thuyết phục của Gia Cát Lượng sở hữu Tôn Quyền là trước thì kể khích, sau mới khuyên nhủ. Tôn Quyền sợ quân Tào đa dạng, Khổng Minh càng thổi phồng Tào dỡ binh rộng rãi tướng giỏi, lại khuyên Tôn Quyền đừng đánh mà hãy sớm ngoảnh mặt về phương Bắc mà hàng. Tôn Quyền nói: "Nếu quả như lời ông, thì sao Lưu Dự Châu ko hàng Tào đi?" Khổng Minh đáp: "Ngày xưa Điền Hoành [three] là 1 tráng sĩ nước Tề còn biết giữ nghĩa không chịu nhục, huống chi Lưu Dự Châu là tôn thân nhà Hán, anh hùng lừng lẫy trên đời, kẻ sĩ thảy đều đợi mong. Việc không xong là bởi trời, với đâu lại chịu luồn cúi người ta?" Tôn Quyền nghe Khổng Minh nói xong, nét mặt lầm lầm, rũ áo đứng dậy, lui vào nhà sau. các quan cùng tủm tỉm cười và giải tán. Họ đâu biết Khổng Minh đang khích ý chí đế vương của Tôn Quyền, nên khi Tôn Quyền nghe Lỗ Túc kể Khổng Minh với diệu kế phá Tào, Tôn Quyền vội đổi giận khiến cho vui và đi hỏi ngay. Tôn Quyền hỏi: "Tào dỡ vốn chỉ ghét Lã Bố, Lưu Biểu, Viên Thiệu, Viên Thuật, Lưu Dự Châu sở hữu tôi mà thôi. Nay đã trừ được cả, duy chỉ còn Dự Châu mang tôi. Tôi chẳng thể đem cả nước Ngô dâng cho người ta được. Kế của tôi đã quyết, nhưng khi Lưu Dự Châu giúp cho thì cũng ko ai đương nổi được Tào tháo hiện giờ. Mà Dự Châu lại vừa mới thua trận, khiến cho thế nào mà chống được nạn này". Khổng Minh đáp: "Dự Châu tuy mới thua, nhưng Quan Vân Trường còn thống lĩnh hàng vạn tinh binh; Lưu Kỳ ở Giang Hạ cũng với chừng vạn quân sĩ. Quân Tào tháo trong khoảng xa đến, tất cũng mỏi mệt; vừa mới đây, lại đuổi Dự Châu, quân khinh kỵ đi ba trăm dặm 1 ngày, khác nào nỏ cứng giương lên đã đuối sức, chưa chắc bắn thủng được mảnh lụa mỏng. Vả lại sức phương bắc ko quen đánh thuỷ; quân dân ở Kinh Châu gặp thế bí phải phục Tào, chớ không phải là tình nguyện. Nay tướng quân thật muốn đồng tâm hiệp lực sở hữu Dự Châu, thì làm cho gì không phá được Tào Tháo? Quân Tào mà bị phá, tất phải kéo về bắc, thì thế Kinh, Ngô lại mạnh, mà hình thành thế chân vạc được. thời cơ được thua, chỉ trong lúc này, xin tướng quân hãy nghĩ cho kỹ mà quyết đi!" Quyền mừng lắm, nói: "Mấy lời của tiên sinh, thật đã làm sáng mắt tôi. Ý tôi đã quyết, không còn hiềm nghi gì nữa". Ngay hôm đó, Tôn Quyền bàn bạc chứa quân để cộng đi phá Tào tháo dỡ. Đây chính là hạ tầng ban sơ cho liên minh Tôn-Lưu sau này.
Từ khóa: Tam quoc dien nghia.
